Khám Phá Hiện Tượng Vụ Nổ Của Ngôi Sao Betelgeuse: Điều Gì Đang Diễn Ra?

Trong những năm gần đây, ngôi sao Betelgeuse đã thu hút sự chú ý của cộng đồng khoa học và yêu thích thiên văn học khi có dấu hiệu rõ ràng cho thấy nó đang bước vào giai đoạn cuối cùng của cuộc đời. Các nhà nghiên cứu từ NASA đã sử dụng những công cụ tiên tiến để theo dõi và phân tích tình trạng của ngôi sao này, điều này mở ra một chương mới trong việc tìm hiểu về các hiện tượng vũ trụ.

Ngôi sao Betelgeuse, một ngôi sao đỏ khổng lồ, theo thông tin từ Cnet, đang trải qua quá trình suy giảm và được dự đoán sẽ nổ tung trong tương lai không xa. Nhờ vào việc sử dụng Kính Viễn vọng Không gian Hubble, cùng với sự hỗ trợ từ nhiều đài quan sát khác, giả thuyết về vụ nổ siêu tân tinh của ngôi sao này đã được củng cố.

Các chuyên gia tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian đã nghiên cứu nhiều khía cạnh của vụ nổ, cho thấy rằng chỉ một phần nhỏ của bề mặt Betelgeuse đã phát nổ, phát tán một lượng lớn vật chất ra không gian. Tuy nhiên, nếu vụ nổ siêu tân tinh này đã xảy ra trong quá khứ, nó vẫn chưa thể được phát hiện từ Trái đất.

Phân tích của các nhà khoa học đã chỉ ra rằng sự kiện Betelgeuse bị mờ một thời gian dài vào năm 2019 được gọi là “vụ phóng khối lượng bề mặt” (SME), tương tự như hiện tượng Bão Mặt Trời, khi ngôi sao phóng ra các vật chất một cách ồ ạt. Những sự kiện này có thể gây ra những tác động đáng kể đến Trái đất, như hiện tượng cực quang và gián đoạn sóng vô tuyến.

Điều thú vị là vụ nổ trên bề mặt Betelgeuse được ước tính lớn gấp khoảng 400 tỷ lần so với một vụ phun trào khối lượng bề mặt thông thường.
Hình ảnh ngôi sao Betelgeuse phát nổ một phần bề mặt, được chụp bởi Kính Viễn vọng Không gian Hubble. (Ảnh: NASA).

“Chúng tôi chưa bao giờ chứng kiến một vụ phóng lớn đến như vậy trên bề mặt của một ngôi sao, và có rất nhiều điều chưa được giải thích,” bà Andrea Dupree, một trong những nhà khoa học tham gia nghiên cứu cho biết.

Betelgeuse hiện đang ở giai đoạn cuối của vòng đời, và điều này đồng nghĩa với việc đường kính của nó ngày càng mở rộng, ước tính lên tới một tỷ dặm. Nếu so sánh, ngôi sao này sẽ vượt qua cả quỹ đạo của hành tinh Mộc tĩnh nếu nó được đặt ở vị trí của Mặt Trời.

Thời gian sống của các ngôi sao khổng lồ như Betelgeuse khá ngắn, chỉ khoảng 10 triệu năm, trong khi Mặt Trời của chúng ta đã tồn tại khoảng 5 tỷ năm. Chính vì vậy, các nhà khoa học dự đoán rằng Betelgeuse có thể sẽ trải qua một vụ nổ siêu tân tinh trong khoảng 100.000 năm tới.

Ảnh chụp sao Betelgeuse năm 2019 từ kính thiên văn Hubble. (Ảnh: NASA).

Ngoài ra, Betelgeuse từng là một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời, và vụ nổ trên bề mặt đã tạo ra một đám mây bụi xung quanh nó, khiến hình ảnh chụp từ kính viễn vọng trong những năm 2019 và 2020 bị mờ đi đáng kể. Điều này khiến các nhà khoa học nghi ngờ rằng hiện tượng mờ đi này có thể báo hiệu cho một vụ nổ siêu tân tinh sắp xảy ra.

Cuối cùng, nếu vụ nổ của Betelgeuse diễn ra, chúng ta hoàn toàn có khả năng quan sát hiện tượng này từ Trái đất, thậm chí vào ban ngày. Vụ nổ gần đây nhất trong dải Ngân Hà được ghi nhận bởi nhà thiên văn học Johannes Kepler vào năm 1604, và sự kiện này đã để lại một vầng sáng lớn trên bầu trời trong khoảng 3 tuần.