Hành Tinh HD 189733 b: Khám Phá Những Cơn Gió Siêu Tốc Và Khí Quyển Nhiệt Độ Cao

Các nhà nghiên cứu Thụy Sĩ đã chỉ ra rằng hành tinh HD 189733 b là một trong những nơi có thời tiết khắc nghiệt nhất trong vũ trụ.

Đội ngũ nghiên cứu tại Đại học Geneva và Bern, Thụy Sĩ, đã thực hiện các phép đo cho thấy rằng tốc độ gió trên hành tinh HD 189733 b có thể đạt tới 8.700 km/h, tức là nhanh gấp bảy lần tốc độ âm thanh, theo thông tin từ New Zealand Herald. Thế nhưng, điều kiện khắc nghiệt này vẫn không phải là điều tồi tệ nhất; trên hành tinh này còn có những cơn mưa thủy tinh, được mô tả như là “hàng nghìn nhát cắt chết người.”

“Hành tinh này là một thế giới ác mộng mà bạn chưa từng thấy trước đây. Nhìn từ xa, nó có màu xanh tươi sáng, dễ khiến người ta nhầm lẫn với bầu trời hòa bình của Trái đất. Nhưng thời tiết ở đây thật sự là một mối đe dọa lớn,” theo bình luận của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA).

Màu xanh của hành tinh không phải do nước phản chiếu, mà là do bầu khí quyển của nó chứa những đám mây và hạt sillicat.

Bầu khí quyển của HD 189733 b có nhiệt độ lên tới 3.000 độ C. (Ảnh: NASA/ESA).

HD 189733 b là một hành tinh khí khổng lồ, lớn hơn hành tinh Mộc, nằm cách Trái đất khoảng 63 năm ánh sáng. Nó tọa lạc trong chòm sao Vulpecula, hay còn gọi là “cáo nhỏ.” Hành tinh này quay quanh ngôi sao mẹ với khoảng cách gần gấp 13 lần so với khoảng cách từ sao Thủy đến Mặt Trời, và chỉ cần 2,2 ngày để hoàn thành một vòng quỹ đạo.

Tiến sĩ Kevin Heng, người dẫn đầu nghiên cứu, khẳng định rằng phát hiện này rất đáng chú ý, vì tất cả đều dựa vào quan sát thực hiện bằng một kính viễn vọng nhỏ 3,6m đặt tại Đài quan sát Nam châu Âu (ESO) ở La Silla, Chile. Chất lượng các phép đo không kém gì so với những gì mà kính viễn vọng Hubble cung cấp.

Nhóm nghiên cứu đã áp dụng kỹ thuật tự động đo tín hiệu natri từ các hành tinh xa xôi. Khi hành tinh di chuyển qua ngôi sao mẹ, cường độ tín hiệu thay đổi. Dựa vào sự thay đổi này, các nhà thiên văn học có thể xác định nhiệt độ bề mặt của hành tinh.

Bằng cách đo tín hiệu từ nhiều độ cao khác nhau, nhóm có thể nhận biết sự chênh lệch nhiệt độ trong bầu khí quyển. Ở gần bề mặt, nhiệt độ giảm từ 3.000 đến 1.700 độ C.

Để đo tốc độ gió, họ cũng dựa vào sự thay đổi tín hiệu natri gửi đến Trái đất. Những biến đổi này cho thấy gió di chuyển theo vòng tròn với tốc độ cực nhanh. Phép đo từ kính viễn vọng Hubble cũng xác nhận điều này.

Các nghiên cứu gần đây từ các nhà khoa học Thụy Điển mở ra cơ hội tìm hiểu về bầu khí quyển của các hành tinh xa xôi mà không cần đến những đài thiên văn khổng lồ hoặc kính viễn vọng không gian.

Ngoại hành tinh này có bầu khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua.

Gần đây, kính thiên văn James Webb đã phát hiện rằng bầu khí quyển của HD 189733 b chứa nhiều khí hydro sunfua (có mùi giống như trứng thối), hành tinh này chỉ cách Trái đất 64 năm ánh sáng.

Trước đó, các nhà nghiên cứu đã nghi ngờ rằng khí hydro sunfua có mặt trên những hành tinh khí khổng lồ trong vũ trụ xa xôi, do bầu khí quyển của sao Mộc và sao Thiên Vương cũng chứa loại phân tử này. Tuy nhiên, khí này hiếm khi được phát hiện bên ngoài hệ mặt trời, ngoại trừ một vài lượng nhỏ trong không gian liên sao.

Guangwei Fu, một nhà vật lý thiên văn tại Đại học Johns Hopkins ở Maryland, cho biết việc phát hiện hydro sunfua trên HD 189733 b là một bước tiến quan trọng để nhận biết loại phân tử này trên những hành tinh khác và hiểu rõ hơn về sự hình thành của các loại hành tinh khác nhau.

Sự hiện diện của hydro sunfua rất có ý nghĩa, vì nó cho thấy hành tinh này chứa lưu huỳnh, nguyên tố thiết yếu cho việc hình thành các phân tử phức tạp hơn. Lưu huỳnh cũng là một trong những yếu tố chủ yếu cho hầu hết các dạng sống trên Trái đất.

Dù vậy, HD 189733 b gần như không có khả năng chứa sự sống ngoài Trái đất do điều kiện thời tiết và nhiệt độ khắc nghiệt. Tuy nhiên, việc phát hiện ra khí này trên các hành tinh xa xôi có thể tăng cơ hội tìm kiếm những hành tinh khác có khả năng duy trì sự sống.

Các nhà khoa học cũng bày tỏ niềm tin rằng nếu JWST được đặt ở bên kia Dải Ngân Hà, nó có thể phát hiện ra dấu hiệu sự sống trên Trái đất.