Khám Phá Những Bí Ẩn Về Tờ Cáo Thị Trong Lịch Sử

Mặc dù những bức tranh trên tờ cáo thị có thể không rõ nét đến mức người thân của tội phạm cũng khó nhận ra, nhưng tội phạm lại không dễ dàng trốn thoát! Vậy bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao điều này lại xảy ra?

Trong các bộ phim cổ trang Trung Quốc, không khó để thấy những tờ cáo thị truy tìm tội phạm được dán khắp nơi, là một hình ảnh quen thuộc trong bối cảnh lịch sử.

Những tờ cáo thị này thường có hình ảnh chân dung và thông tin về tên tuổi của tội phạm. Tuy nhiên, thật ngạc nhiên là hình vẽ trên tờ cáo thị thường không chính xác như người thật. Điều này khiến nhiều người cho rằng các tờ cáo thị đó vô dụng, và các quan chức khó lòng bắt được tội phạm.

Trước khi có máy ảnh, người xưa buộc phải nhờ các họa sĩ để ghi lại hình ảnh của mình. Đối với những nhân vật quan trọng như hoàng đế và các đại thần, các họa sĩ tài ba sẽ thực hiện chân dung cho họ. Do đó, mức độ chân thực giữa hình vẽ và thực tế không chênh lệch quá nhiều.

Ngược lại, trong việc truy bắt tội phạm, các họa sĩ mà quan phủ mời thường không đáng tin cậy. Hình ảnh trên các tờ cáo thị thường sai lệch so với thực tế, nhưng tại sao quan phủ vẫn có thể bắt được tội phạm?

Thực tế cho thấy, tội phạm thời phong kiến ở Trung Quốc rất khó thoát khỏi sự truy lùng của quan phủ. Việc phát hiện tội phạm không chỉ dựa vào hình ảnh trên tờ cáo thị mà còn phụ thuộc vào ba phương pháp chính dưới đây.

Hình ảnh người của quan phủ cầm những tờ cáo thị đi tìm tội phạm lẩn trốn trong các bộ phim cổ trang. (Ảnh: Baidu).

Phương Pháp 1: Hệ Thống Giấy Tờ Nhận Dạng

Về cơ bản, trong thời kỳ cổ đại, ngoài việc minh họa bằng hình vẽ, các cáo thị thường đi kèm với mô tả chi tiết về các đặc điểm khuôn mặt và cuộc sống hàng ngày của tội phạm.

Mặc dù tỷ lệ người biết chữ trong xã hội thấp, nhưng việc dán cáo thị khắp nơi tạo điều kiện cho một số người biết chữ đọc và nhận diện tội phạm. Do đó, sự kết hợp giữa hình vẽ và thông tin trên tờ cáo thị đã giúp người dân nhận ra những kẻ lẩn trốn, khiến chúng khó hòa nhập vào đám đông.

Hệ thống nhận dạng trong thời phong kiến tương tự như các giấy tờ cá nhân ngày nay như chứng minh thư hay căn cước công dân. Trong nhiều triều đại, tên gọi của giấy chứng nhận thân phận đã thay đổi, nhưng mục đích vẫn không thay đổi.

Nếu không có giấy chứng nhận thân phận, việc xin ở trọ hoặc lưu lại nơi dân cư sẽ rất khó khăn. Người dân thường yêu cầu xem giấy tờ, và nếu không có nghĩa là họ có lai lịch mờ ám, khiến tội phạm không thể tìm nơi trú ẩn an toàn.

Điều này tạo áp lực lớn lên những kẻ tội phạm, vì họ không thể xuất trình giấy tờ trong lúc đang bị truy nã. Nếu họ không thể trình bày giấy chứng nhận, không ai dám cho họ ở lại, và chỉ có thể lang thang tại những nơi hoang vắng.

Khi tội phạm lộ diện, họ sẽ dễ dàng bị phát hiện và bắt giữ. Điều này cho thấy, bất kể lựa chọn của họ như thế nào, việc trốn thoát sẽ là một nhiệm vụ không hề dễ dàng.

Phương Pháp 2: Quy Chế Trách Nhiệm Liên Đới

Quy chế này được thực thi trong thời nhà Tần, theo đó, cứ 10 hộ gia đình sẽ hình thành một giáp. Nếu trong 10 hộ này có người phạm tội, 9 hộ còn lại phải chịu trách nhiệm báo cáo. Nếu không, họ sẽ phải chịu tội tương đương.

Hơn nữa, vào thời kỳ trước, sự khác biệt trong ngữ điệu và phát âm giữa các khu vực rất rõ ràng. Khi có người lạ đến từ nơi khác, người dân địa phương sẽ nhanh chóng phát hiện ra. Nếu tội phạm không thể giải thích được lai lịch của mình, họ sẽ bị báo cáo cho quan phủ.

Phương Pháp 3: Tiền Thưởng Cho Người Tìm Kiếm

Trên các tờ cáo thị, quan phủ thường công bố mức thưởng cho những ai có thông tin dẫn đến việc bắt giữ tội phạm. Nếu ai đưa tội phạm đến nha môn, mức thưởng sẽ còn lớn hơn.

Minh họa 1 tờ cáo thị tìm tội phạm thời xưa. (Ảnh: Baidu).

Số tiền thưởng thường dao động từ 100 đến 1.000 lượng bạc. Nếu quy đổi, vào thời nhà Đường, 1 lượng bạc trị giá khoảng 3.000 NDT (tương đương gần 11 triệu VND), và vào thời Tống, 1 lượng tương đương 1.300 NDT (khoảng gần 5 triệu VND). Điều này cho thấy mức thưởng là rất hấp dẫn trong thời đại đó.

Mặc dù vậy, việc giành được số tiền này không phải dễ dàng, vì những tội phạm bị truy nã thường phạm trọng tội và rất nguy hiểm. Tuy nhiên, vẫn có nhiều người đã lao vào “săn” những kẻ phạm tội để đổi đời.