Những Hệ Lụy Khi Vi Phạm Quy Tắc An Toàn Trong Không Gian

Khi con người khám phá không gian, bộ đồ bảo hộ là thiết bị không thể thiếu để bảo vệ sức khỏe và tính mạng. Vậy chuyện gì sẽ diễn ra nếu một phi hành gia lỡ cởi bỏ bộ đồ bảo vệ và tiếp xúc trực tiếp với chân không của vũ trụ?

Liệu mắt có bị vỡ, hay máu có bay hơi? Thực tế lại không kịch tính như vậy. Những thông tin thu thập từ các thí nghiệm và tai nạn trong không gian cho thấy câu trả lời thú vị hơn.

Khó Thở Do Thiếu Oxy

Khi rơi vào không gian, cảm giác đầu tiên mà chúng ta trải qua là thiếu không khí. Tuy không phải ngay lập tức mất ý thức, nhưng cơ thể sẽ chỉ có thể duy trì tỉnh táo trong khoảng 15 giây nhờ vào oxy dự trữ trong huyết tương. Nếu chúng ta ngừng thở, có thể tồn tại mà không bị thương tật vĩnh viễn trong khoảng hai phút.

Mất Kỹ Năng Kiểm Soát Cơ Thể

Khi oxy trong máu bị thiếu hụt nghiêm trọng, con người sẽ không đủ khả năng kiểm soát nhiều chức năng sinh lý. Một thí nghiệm năm 1965 với 100 con chó trong môi trường chân không cho thấy khi phổi của chúng cạn khí, các phản ứng sinh lý như bài tiết cũng diễn ra ngay lập tức.

Nếu chúng ta hít vào, áp suất bên ngoài sẽ làm khí trong phổi nở ra, khiến phổi có nguy cơ vỡ và khí sẽ được bơm vào hệ tuần hoàn. Do vậy, cách duy nhất để sống sót là thở ra và nhịn thở cho đến khi được cứu hộ.

Cơ Thể Bị Trương Phồng

Trong khoảng thời gian 10 giây, da và các mô dưới da sẽ sưng lên do nước trong cơ thể bắt đầu bốc hơi trong điều kiện áp suất gần như bằng không. Ở điều kiện bình thường, da con người đủ bền để không bị nổ, và nếu được đưa trở về môi trường áp suất bình thường kịp thời, mọi thứ sẽ trở lại như cũ.

Hệ tuần hoàn của chúng ta có thể giữ huyết áp bình thường, trừ khi gặp tình trạng sốc.

Máu Sôi Trong Không Gian

Khi áp suất giảm, điểm sôi của chất lỏng cũng giảm theo. Điều này có thể thấy rõ khi nước sôi nhanh hơn ở độ cao lớn. Trong không gian vô áp suất, điểm sôi của chất lỏng có thể hạ xuống dưới nhiệt độ cơ thể, dẫn đến hiện tượng nước bọt có thể làm phỏng lưỡi và chất lỏng trong máu bắt đầu sôi.

Jim LeBlanc, một người đã trải qua môi trường gần chân không vào năm 1965, mô tả cảm giác cuối cùng trong khoảng 14 giây là cảm giác có bọt trong miệng. Ông được cứu sống kịp thời khi áp suất và không khí được phục hồi ngay lập tức.

Cháy Nắng Nghiêm Trọng

Khi không có gì bảo vệ, chúng ta sẽ bị cháy nắng nặng nề do tiếp xúc với bức xạ từ không gian. Cảm giác khó chịu từ sự giảm áp suất cũng sẽ xuất hiện.

Cảm Giác Đóng Băng Chưa Bị Ngay Lập Tức

Dù nhiệt độ trong không gian có thể cực kỳ lạnh, âm 440 độ F (âm 262 độ C), nhưng cơ thể chúng ta sẽ không bị đóng băng ngay lập tức. Thiếu sự đối lưu và khả năng dẫn nhiệt, cơ thể sẽ không hạ nhiệt nhanh chóng trước khi nghẹt thở.

Biến Đổi Tế Bào Do Bức Xạ

Chúng ta sẽ bị tác động từ các tia phóng xạ như tia UV và tia gamma, làm thay đổi tế bào trong cơ thể. Tuy nhiên, điều này không mang lại cho chúng ta khả năng siêu nhiên như trong các bộ phim. Nếu may mắn sống sót, bạn vẫn sẽ phải đối mặt với nguy cơ nhiễm độc phóng xạ hoặc ung thư sau đó.

Quá Trình Phân Hủy Trong Không Gian

Nếu một người chết trong không gian, cơ thể sẽ không phân hủy như trên Trái Đất do thiếu oxy. Nếu gần nguồn nhiệt, sau khi chết, cơ thể sẽ trở thành xác ướp khô, nếu không sẽ bị đóng băng.

Nếu được bọc trong bộ giáp, cơ thể sẽ giữ nguyên trạng thái cho đến khi hết oxy. Tùy thuộc vào điều kiện, xác chết có thể tồn tại rất lâu mà không bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết hay không khí, thậm chí trôi dạt hàng triệu năm trong không gian.

Khám phá không gian mang lại nhiều thách thức và nguy hiểm, vì vậy việc tạo ra môi trường sống an toàn giống như trên Trái Đất là rất quan trọng. Bộ đồ vũ trụ không chỉ cung cấp các yếu tố sống thiết yếu như không khí và áp suất mà còn bảo vệ sức khỏe phi hành gia. Tuy nhiên, điều gì sẽ xảy ra nếu một phi hành gia không mặc bộ đồ bảo vệ? Họ có thể sống sót trong bao lâu nếu rơi vào môi trường chân không?

Theo Stefaan de Mey từ Cơ quan Vũ trụ châu Âu, trong khoảng thời gian ngắn, khoảng 10 – 15 giây, con người sẽ mất nhận thức do thiếu oxy. Khi rơi vào trạng thái không khí, oxy sẽ bị nén và làm vỡ phổi, gây tắc mạch và ảnh hưởng nghiêm trọng đến cơ thể.

Bộ đồ vũ trụ bảo vệ phi hành gia khỏi các nguy cơ nhiệt độ, bức xạ và va chạm với vi thiên thạch. “Nhiệt độ có thể thay đổi từ -150 đến 120 độ C ở quỹ đạo thấp của Trái Đất,” Mey cho biết.

Ngoài ra, bức xạ từ Mặt Trời cũng gây nguy hiểm cho sức khỏe mà bộ đồ vũ trụ được thiết kế để chống lại. Tiếp xúc kéo dài với bức xạ có thể dẫn đến nhiễm phóng xạ và ung thư, đặc biệt là khi ở ngoài không gian.

Vi thiên thạch và mảnh rác vũ trụ cũng là nguy cơ lớn, bởi chúng di chuyển với tốc độ rất cao. Bộ đồ bảo vệ được thiết kế nhiều lớp để bảo vệ phi hành gia khỏi những mối nguy này.