Khám Phá Những Sai Lầm Nghiêm Trọng Trong Thuyết Thế Giới Giả Lập

Thuyết đương đại về khả năng chúng ta đang sống trong một thế giới do máy tính mô phỏng đã thu hút sự chú ý từ nhiều nhà khoa học và triết gia, trong đó có những nhân vật nổi bật như Elon Musk. Tuy nhiên, nhiều học giả cho rằng chưa có chứng cứ thuyết phục để ủng hộ giả thuyết này. Một trong những vấn đề lớn nhất của nó là không thể xác định rõ cách nào chúng ta có thể chứng minh sự tồn tại của thế giới thực xung quanh.

Nhà triết học Marcelo Gleiser, giảng viên về Vật lý và Thiên văn học tại Đại học Dartmouth, đã chỉ ra rằng giả thuyết này chỉ là một cách biện minh cho những thất bại trong việc giải quyết các vấn đề môi trường và xã hội.

Giả thuyết về thế giới giả lập được phát triển lần đầu tiên vào năm 2003 trong một bài viết nổi tiếng của triết gia Nick Bostrom từ Đại học Oxford. Ông cho rằng hiện thực mà chúng ta đang trải nghiệm chỉ là một mô phỏng của một nền văn minh nào đó có sức mạnh vượt trội.

Giáo sư Marcelo Gleiser cho rằng thuyết giả lập là một cách đổ lỗi. (Ảnh: Popsci).

Đổ lỗi cho các lực lượng bên ngoài

Marcelo Gleiser nhấn mạnh rằng nhân loại cần phải đối mặt với những điều mà chúng ta đã gây ra cho hành tinh và chấp nhận trách nhiệm về hậu quả của những hành động này.

“Việc đổ lỗi cho sức mạnh vượt qua khả năng kiểm soát là một cách dễ dàng. Câu nói ‘đó không phải là lỗi của tôi’ giống như một lời biện minh tôn giáo”, Gleiser nhận định.

Thế giới đã chứng kiến nhiều biến động trong thời gian gần đây, từ khủng hoảng chính trị đến đại dịch toàn cầu đã cướp đi sinh mạng của hàng triệu người và còn nhiều biến động đang diễn ra.

Nếu đúng là chúng ta sống trong một thế giới giả lập, thì có lẽ những người điều khiển mô phỏng chỉ đứng từ xa quan sát các hành vi của con người như những sinh mệnh không hoàn hảo.

Trong khi rất nhiều người đang cố gắng lo toan cho cuộc sống hàng ngày, việc suy nghĩ về tính thực của thế giới này trở nên vô nghĩa.

“Tôi hy vọng những người thông thái sẽ tập trung vào các vấn đề thiết thực thay vì những lý thuyết viển vông này”, Gleiser bày tỏ quan điểm của mình.

Những khuyết điểm trong giả thuyết về thế giới giả lập

Nick Bostrom đã chỉ ra rằng một trong ba mệnh đề sau đây có thể đúng: 1) Các nền văn minh có thể bị tuyệt chủng trước khi họ phát triển khả năng mô phỏng thực tế; 2) Các nền văn minh tiên tiến có thể không quan tâm đến việc tạo ra các mô phỏng; 3) Chúng ta gần như chắc chắn đang sống trong một mô phỏng.

Giả thuyết về thế giới giả lập tồn tại nhiều nghịch lý. (Ảnh: NBC News).

Trong bài viết của mình, Marcelo Gleiser đã chỉ ra những thiếu sót trong lập luận của Nick Bostrom.

Đầu tiên, ông lập luận rằng nếu chúng ta sống trong một mô phỏng do một nền văn minh siêu phàm điều hành, thì có khả năng chúng cũng chỉ là một phần trong một mô phỏng khác do một nền văn minh khác cao hơn. Điều này có thể dẫn đến một chuỗi mô phỏng vô tận, và đặt ra câu hỏi triết học kinh điển: Ai là người tạo ra mô phỏng đầu tiên?

Thứ hai, ông nhấn mạnh rằng lý do tại sao một nền văn minh cao hơn lại muốn mô phỏng sự sống của con người ở cấp độ hiện tại có thể không bao giờ được giải đáp. “Khi chúng ta phân tích hành động của những trí thông minh chưa từng biết đến, câu hỏi quan trọng nhất là tại sao họ lại làm như vậy. Chúng ta không có hiểu biết nào về ý định của họ”, Gleiser khẳng định.

Ông còn lưu ý rằng dù chưa biết sự thật là gì, thuyết thế giới giả lập có thể gây tổn hại đến lòng tự trọng của con người. Nó khiến những người tin vào nó từ bỏ ý thức tự chủ, dẫn đến chủ nghĩa hư vô.

“Nếu tất cả chỉ là một trò chơi mà chúng ta không thể điều khiển, vậy tại sao ta cần quan tâm? Hành động hay sự nhận thức về việc này có thể tạo ra sự khác biệt gì?”, Marcelo Gleiser đặt ra vấn đề.

Ông cho rằng quan điểm thế giới giả lập gần gũi với triết học hư vô, khiến con người trở nên thụ động trước vận mệnh của chính mình và đánh mất ý chí đấu tranh vì những điều họ tin tưởng.