Im tuyệt đối: Buồng triệt âm của Steve Orfield và những tác động kỳ lạ

Khái niệm về “im lặng hoàn toàn” tưởng chừng chỉ có trong tưởng tượng hóa ra lại tồn tại dưới dạng một buồng thí nghiệm thực tế. Công trình do Steve Orfield phát triển trở thành nơi nghiên cứu khả năng triệt tiêu tiếng ồn ở mức cực đoan, kéo theo cả những trải nghiệm cảm giác khó quên khi con người tiếp xúc với môi trường không có âm thanh phản xạ.

Hành trình từ một chiếc hộp thất bại đến phòng thí nghiệm

Sau khi tốt nghiệp vào năm 1969, Steve Orfield bắt đầu làm việc trong ngành nội thất văn phòng. Một dự án mà ông phụ trách là bán một loại hộp làm việc được quảng cáo là có khả năng cách âm tuyệt đối; tuy nhiên, sản phẩm thực tế không đạt hiệu quả như truyền thông mô tả. Sự thất vọng với thiết kế ban đầu khiến Orfield rẽ sang một hướng khác: ông từ bỏ công việc bán hàng và dành nhiều năm để phát triển một buồng thử nghiệm chuyên sâu về âm học.

Kết quả là một buồng anechoic do Orfield xây dựng, sau này nằm trong hệ thống Phòng thí nghiệm Orfield tại Đại học Birghham Young, Mỹ. Công trình này không đơn thuần là minh chứng kỹ thuật; nó trở thành công cụ phục vụ nhu cầu kiểm tra tiếng ồn của nhiều ngành, từ sản xuất thiết bị tới nghiên cứu về cảm giác con người khi mất đi ngữ cảnh âm thanh bên ngoài.

Những doanh nghiệp đưa sản phẩm đến đo tiếng ồn, và thậm chí cả cơ quan hàng không vũ trụ như NASA từng sử dụng không gian này để giúp phi hành gia làm quen với môi trường đặc thù. Căn buồng vì thế vừa là một phòng thử nghiệm kỹ thuật vừa là một không gian nhằm quan sát phản ứng sinh lý và tâm lý của con người trước sự vắng mặt gần như hoàn toàn của âm thanh.

Buồng anechoic là gì và cấu tạo ra sao?

Từ “anechoic” bắt nguồn từ tiếng Latin, mang ý nghĩa “không có tiếng vang”. Về cơ bản, buồng anechoic là một phòng bên trong một phòng khác, với nhiều lớp vật liệu nhằm hấp thụ mọi phản xạ âm. Trong trường hợp do Orfield phát triển, các bề mặt bên trong được lót bằng tấm nêm làm từ sợi thủy tinh có dạng giống bọt biển, với độ dày lên tới gần 100 cm. Bao quanh lớp hấp thụ này là các tấm thép, mỗi tấm dày tới 10 cm; ngoài cùng là một lớp bê tông dày khoảng 30 cm.

Thiết kế nhiều lớp như vậy nhằm ngăn mọi sóng âm từ trong thoát ra và từ ngoài lọt vào. Kết quả là môi trường bên trong buồng có mức âm thanh đo được thấp hơn nhiều so với những không gian yên tĩnh nhất mà chúng ta thường biết.

Những căn phòng tiêu âm tuyệt đối đã được ấp ủ từ thập niên 1960.

Mức ồn trong buồng: hiểu thế nào về decibel âm tính?

Để so sánh, một phòng ngủ yên tĩnh có thể có mức ồn vào khoảng 30 decibel. Buồng của Orfield đo được mức trung bình vào khoảng -13 decibel. Con số này biểu thị rằng các sóng âm trong buồng thấp hơn ngưỡng nghe của tai người; về mặt kỹ thuật, đây là mức âm thanh âm (negative dB) khi so sánh với một chuẩn tham chiếu.

Giá trị âm thanh cực thấp đặt ra bối cảnh khác biệt hoàn toàn: những âm thanh vốn bị lấn át trong môi trường bình thường trở nên dễ nhận ra hoặc thậm chí chiếm ưu thế, dẫn tới trải nghiệm nghe rất khác biệt so với đời sống thường nhật.

Steve Orfield bên trong căn phòng yên tĩnh nhất Trái Đất mà ông tạo ra.

Thứ duy nhất còn nghe thấy: âm thanh nội sinh của cơ thể

Khi môi trường bên ngoài gần như bị loại bỏ, các âm thanh phát ra từ chính cơ thể trở nên rõ ràng: tiếng nuốt, tiếng thở, sự ma sát giữa quần áo và da, nhịp tim, thậm chí là âm vận động của mạch máu bên trong đầu. Nhiều người mô tả rằng các tiếng này trong hoàn cảnh cực đoan có thể khiến họ cảm thấy thất thường, bởi não bộ vốn dựa vào thông tin âm thanh ngoại cảnh để lập khung nhận thức.

Khi không có âm thanh, thứ duy nhất bạn có thể nghe thấy là những âm thanh phát ra từ chính cơ thể bạn.

Phản ứng vật lý và tâm lý khi ở trong buồng

Nhiều người trải nghiệm cảm giác chóng mặt, mất phương hướng hoặc buồn nôn khi ở trong buồng triệt âm, đặc biệt nếu ở lâu trong bóng tối hoàn toàn. Nguyên nhân có thể đến từ việc hệ thống thăng bằng và nhận thức không còn nhận được các dấu hiệu âm thanh quen thuộc để căn chỉnh vị trí cơ thể trong không gian.

Có những lời đồn cho rằng một vài người có thể bị rối loạn tinh thần nếu ở quá lâu trong môi trường như vậy, nhưng các mô tả này thường mang tính cá nhân và phụ thuộc nhiều vào ngưỡng chịu đựng cùng yếu tố môi trường khác (ánh sáng, trạng thái tâm lý trước đó, v.v.). Vì vậy cần thận trọng khi hiểu những phản ứng này: chúng là những quan sát lâm sàng hơn là phát biểu mang tính quy luật bắt buộc cho mọi người.

Ứng dụng thực nghiệm của buồng triệt âm

Không gian yên tĩnh cực độ có nhiều giá trị ứng dụng thực tế. Các nhà sản xuất sử dụng buồng để kiểm tra tiếng ồn phát ra từ sản phẩm, giúp đánh giá thiết kế cách âm và cải tiến. Ngoài ra, buồng còn được dùng để thí nghiệm các thiết bị đo đạc âm học, hoặc để nghiên cứu mức độ nhiễu âm ở các hệ thống tinh vi.

Các cơ quan như NASA từng đưa phi hành gia đến làm quen với trải nghiệm thiếu vắng âm thanh để chuẩn bị cho những điều kiện đặc thù trong không gian. Trải nghiệm trong buồng cũng cung cấp dữ liệu để hiểu cách con người phản ứng trước việc thiếu các dấu hiệu cảm quan quen thuộc.

Phân biệt giữa đồn đoán và quan sát

Có nhiều câu chuyện kỳ quái xung quanh buồng triệt âm như không thể đứng vững, hoặc đi đến mức mất trí. Tuy nhiên, điều quan trọng là tách bạch giữa những lời kể mang tính truyền miệng và những ghi nhận có hệ thống. Nhiều phản ứng như chóng mặt hay buồn nôn được ghi nhận nhưng mức độ và thời lượng xuất hiện khác nhau ở từng người.

Do đó, những mô tả mang tính kịch tính như “phát điên sau 45 phút” nên được xem là câu hỏi hơn là kết luận. Thực tế phản ứng phụ thuộc vào nhiều yếu tố cá nhân và các điều kiện thực nghiệm; chúng tạo thành đối tượng để nghiên cứu chứ không phải là tuyên bố chung cho mọi trải nghiệm.

Nên rút ra điều gì khi đọc về buồng này?

Buồng triệt âm của Steve Orfield minh họa rõ ràng rằng âm thanh không chỉ có giá trị kỹ thuật mà còn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống nhận thức sinh học của con người. Khi âm thanh bị triệt tiêu tới mức cực đoan, con người bắt đầu tiếp nhận những tín hiệu nội sinh vốn thường bị lấn át, dẫn tới trải nghiệm cảm giác khác biệt và đôi khi khó chịu.

Với vai trò một công cụ nghiên cứu, buồng cung cấp khả năng kiểm soát tuyệt đối để đánh giá sản phẩm và nghiên cứu hành vi con người. Với tư cách một hiện tượng văn hóa, nó khơi gợi các câu hỏi về giới hạn chịu đựng của con người khi tách rời khỏi các tín hiệu cảm quan bình thường.

Kết luận

Căn phòng được Orfield xây dựng không phải là một bảo bối để tiêu khiển mà là một phòng thí nghiệm mang lại hiểu biết sâu hơn về âm thanh và con người. Những trải nghiệm kỳ lạ báo hiệu mối liên hệ chặt chẽ giữa âm thanh và nhận thức — một chủ đề còn mở để nghiên cứu thêm thay vì kết luận vội vàng.

Đọc đến đây, bạn đã hiểu rõ hơn cấu trúc, chức năng và những hệ quả khi con người ở trong môi trường gần như không có âm thanh. Nếu tò mò về các khía cạnh khác liên quan đến khoa học và khám phá, mời tiếp tục mở rộng tham khảo bên dưới.

Khám phá thêm về một khám phá khoáng sản khổng lồ và tác động pháp lý của nó qua bài viết sâu sắc về khối ngọc bích khổng lồ ở Brazil, cung cấp bối cảnh, ước tính giá trị và các bước xử lý tiếp theo.

Nếu bạn muốn tiếp tục đọc về những kiến trúc tự nhiên kỳ thú và cách con người cư trú trong đá, bài viết về ngôi làng đá Kandovan ở Iran sẽ mang đến góc nhìn về nguồn gốc địa chất và đời sống cư dân.

Và để hiểu nguồn gốc một thuật ngữ công nghệ phổ biến thường bị hiểu sai, tham khảo phân tích chi tiết về nguồn gốc tên gọi Wi‑Fi và hiểu lầm xung quanh nó, giúp bạn phân biệt giữa tên thương hiệu và giải thích sai lệch phổ biến.